Bijlage 3.1 - Aanpak nationale vitale en kwetsbare functies

Het Deltaprogramma 2015 geeft bijzondere aandacht aan vitale en kwetsbare functies. Dit zijn functies die cruciaal zijn voor de rampenbeheersing bij overstromingen of functies die bij een overstroming ernstige schade met zich mee kunnen brengen voor mens, milieu of economie. De deltabeslissing Ruimtelijke adaptatie stelt dat het rijk er zorg voor draagt dat nationale vitale en kwetsbare functies uiterlijk in 2050 beter bestand zijn tegen overstromingen. Die doelstelling staat centraal in deze voortgangsrapportage.


voortgangsrapportage

De interdepartementale afspraken over de aanpak van nationale vitale en kwetsbare functies zijn terug te vinden in bijlage 3 bij Deltaprogramma 2015: Stand van zaken en afspraken over vitale en kwetsbare functies (DP2015, september 2014).

Tabel 1 geeft een overzicht van de nationale vitale en kwetsbare functies met daarbij per functie het ministerie dat verantwoordelijk is voor de waterrobuuste inrichting van deze functie. Per functie is een pad uitgezet om de waterrobuuste inrichting in 2050 te bereiken. Dat pad bestaat uit een drieslag van ‘weten’, ‘willen’ en ‘werken’. Dit rapport bevat de voortgang die is geboekt in het eerste uitvoeringsjaar sinds het uitbrengen van de deltabeslissing in september 2014.

Tabel 1

Overzicht nationale vitale en kwetsbare functies

De vitale en kwetsbare functies kennen tal van onderlinge relaties (ketenafhankelijkheid) en bepalen bij overstromingen samen de robuustheid van een gebied. Om beide redenen zijn de vitale en kwetsbare functies in één deltabeslissing samengenomen en is de voortgang in één rapportage gebundeld. De verschillende ministeries blijven echter ieder voor zich verantwoordelijk voor de aanpak van hun functie. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu, dat zelf ook direct verantwoordelijk is voor een aantal vitale en kwetsbare functies, coördineert de aanpak, zonder in de bevoegdheden van de afzonderlijke ministeries te treden. De deltacommissaris kijkt kritisch mee en adviseert over de gevolgde en te volgen aanpak.

Dit eerste voortgangsrapport over de aanpak van nationale vitale en kwetsbare functies kent de volgende inhoud. Hoofdstuk 2 bevat de hoofdpunten van de voortgang in dit verslagjaar september 2014 – september 2015: een samenvatting van de algehele aanpak, toegespitst per vitale en kwetsbare functie. Daarbij wordt ook de relatie met onder meer Herijking Vitaal uitgewerkt.

Hoofdstuk 3 gaat in detail in op de voortgang van elke vitale en kwetsbare functie afzonderlijk. Daarbij is de driedeling ‘weten’, ‘willen’ en ‘werken’ aangehouden. Per stap is de gemaakte afspraak in de Deltabeslissing weergegeven en daaraan is toegevoegd wat in de verslagperiode is gedaan en welke plannen er zijn voor de komende periode. Aangezien het traject zich tot 2050 uitstrekt zijn tal van activiteiten nog niet aan de orde. 

Over de hele rapportage verspreid zijn in kaderteksten bijzondere onderwerpen uitgelicht. Het colofon geeft informatie over de totstandkoming van dit voortgangsrapport. 


Voorbeeld IJssel-Vechtdelta

De IJssel-Vechtdelta (IJVD) is zoals deskundigen het zeggen: een waterhuishoudkundige complexe en dynamische delta binnen de grote delta van Nederland. Het gebied is de poort naar het IJsselmeer en tegelijkertijd bevat het levensaders, zoals de IJssel, de Vecht en het regionale systeem van Sallandse weteringen. De IJVD is daarbij een stedelijke economische groeiregio en heeft een cultuurhistorisch en kwetsbaar landschap inclusief bijzondere deltanatuur. Kenmerkend is ook de agrarische functie van het buitengebied. Al deze specifieke kenmerken maken dat het landelijk ook gezien wordt als een bijzondere regio en binnen het Deltaprogramma als een ‘hotspot’.
De centrale vraag is hoe hier wonen, leven, werken en ondernemen in 2100 nog steeds goed gecombineerd kunnen worden in een waterveilige omgeving. Voor het gedeelte binnen de binnen de gemeenten Zwolle, Kampen en Zwartewaterland is er specifiek gekeken naar de kwetsbaarheid van de vitale en kwetsbare functies en mogelijke keteneffecten. Aan de hand van vier handelingsperspectieven, te weten: (1) ‘individueel en doorfunctioneren’, (2) ‘individueel en evacuatie en snel herstel’, (3) ‘collectief en doorfunctioneren’ en (4) ‘collectief en evacuatie en snel herstel’, is in beeld gebracht hoe de weerbaarheid tegen overstromingen vergroot zou kunnen worden. Hieruit is een aantal maatregelen naar voren gekomen die genomen zouden kunnen worden ter bevordering van de weerbaarheid van de vitale en kwetsbare functies. Deze moeten nog wel verder worden onderzocht om de uiteindelijke realiteitswaarde te bepalen. Voor het realiseren van deze maatregelen is uiteindelijk ook een bepaald bestuurlijk ambitieniveau nodig. Hier zal op regionaal niveau in samenwerking tussen publieke en private partijen verder invulling aan worden gegeven. 


  1. Instructie gebruik Deltaprogramma 2016
  2. Deltaprogramma in kaart
  3. Inleidende samenvatting
    1. En nu begint het pas echt
  4. Uitwerking en implementatie deltabeslissingen en voorkeursstrategieën
    1. Verankering deltabeslissingen en voorkeursstrategieën
    2. Implementatie van de deltabeslissingen
      1. Deltabeslissing Waterveiligheid
      2. Deltabeslissing Zoetwater
      3. Deltabeslissing Ruimtelijke adaptatie
      4. Deltabeslissing IJsselmeergebied
      5. Deltabeslissing Rijn-Maasdelta
      6. Beslissing Zand
    3. Voorkeursstrategieën
      1. Voorkeursstrategie IJsselmeergebied
      2. Voorkeursstrategie Rivieren
      3. Voorkeursstrategie Rijnmond-Drechtsteden
      4. Voorkeursstrategie Zuidwestelijke Delta
      5. Voorkeursstrategie Kust
      6. Voorkeursstrategie Waddengebied
      7. Hoge Zandgronden
  5. Deltaplan Waterveiligheid
    1. Inleiding
    2. Voortgang onderzoeken Deltaprogramma 2015
    3. Hoogwaterbeschermingsprogramma
    4. Verkenningen
    5. Planuitwerkingen
    6. Realisatie
    7. Beheer, onderhoud en vervanging
  6. Deltaplan Zoetwater
    1. Programmering en voortgang onderzoeken en maatregelen (2016-2021)
    2. Vooruitblik op toekomstige programmering (>2021)
    3. Voortgang andere relevante lopende projecten
  7. Het Deltafonds: financieel fundament onder het Deltaprogramma
    1. Inleiding
    2. De stand van het Deltafonds
    3. Middelen van andere partners
    4. De financiële opgaven van het Deltaprogramma
  8. Organisatie en aanpak van het Deltaprogramma
    1. Werkwijze Deltaprogramma en vervolgorganisatie
    2. Kennis, markt en innovatie
    3. Internationale samenwerking
    4. De systematiek 'meten, weten, handelen'
  9. Bijlagen
    1. Bijlage 1 - Werkwijze voor de Zoetwaterprogrammering
    2. Bijlage 2 - Geactualiseerde kennis- en onderzoeksagenda Zoetwater
    3. Bijlage 3 - Voortgang afspraken vitale en kwetsbare functies
      1. Bijlage 3.1 - Aanpak nationale vitale en kwetsbare functies
      2. Bijlage 3.2 - Voortgang in het eerste verslagjaar - samenvatting
      3. Bijlage 3.3 - Voortgang per functie
    4. Achtergronddocumenten en downloads
    5. Colofon