2.3.3

Voorkeursstrategie Rijnmond-Drechtsteden

De basis voor de voorkeursstrategie Rijnmond-Drechtsteden is preventie door het huidige systeem van stormvloedkeringen, dijken en rivierverruiming. Op lange termijn kunnen ruimtelijke maatregelen en rampenbeheersing deze preventie aanvullen. Ruimtelijke handelingsperspectieven zoals sterke urbane dijken, robuuste zeeklei-eilanden, toekomstbestendige rivierdijken en meer ruimte voor de rivier kunnen in integrale gebiedsuitwerkingen benut worden voor de uitwerking.

Om de aanvoercapaciteit te vergroten zet de Zoetwaterregio West-Nederland in op uitbreiding van de Kleinschalige Wateraanvoer (KWA+). Daarnaast gaat de regio inzetten op het optimaliseren van de watervoorziening uit het Brielse Meer.

De uitvoering is in Rijnmond-Drechtsteden voortvarend gestart. Gebiedsprocessen en onderzoeken, die verschillende coalities van partijen uit het gebiedsoverleg oppakken, vormen de kern van het programma. Het Deltaprogramma biedt meerwaarde door onder meer het volgen en verbinden van deze opgaven. Belangrijk aandachtspunt daarbij is de koppeling tussen water en andere ruimtelijke opgaven. Dit krijgt op verschillende manieren vorm, zoals door de inventarisatie van meekoppelkansen bij het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Deze inventarisatie heeft concrete kansen opgeleverd. 

Voor enkele complexe opgaven zijn gebiedsprocessen gestart, zoals de MIRT Onderzoeken Meerlaagsveiligheid Eiland van Dordrecht en Alblasserwaard-Vijfheerenlanden. Daarnaast werkt het gebied aan een pilot dijkversterkingen, bereidt het een bestuurlijke bijeenkomst voor over de integrale opgave rond de Hollandsche IJssel, en werkt het aan een Strategische adaptatieagenda buitendijks, vanuit de problematiek in vier buitendijkse gebieden. In het Hoogwaterbeschermingsprogramma wordt in 2016 een projectoverstijgende verkenning naar effect en borging van voorlanden bij waterkeringen gestart. Ook is begonnen met de voorbereiding van het onderzoek naar het partieel functioneren en verkleinen van de faalkans van de Maeslantkering. Tot slot is aanvullend onderzoek naar de optie van afsluiting van de Rijn-Maasmonding zeezijde opgestart.

Adaptief deltamanagement

In het kader van adaptief deltamanagement richt de aandacht van het Deltaprogramma zich ook op mogelijke nieuwe vraagstukken in de regio. Voor enkele gebieden met een (toekomstige) opgave zoals Voorne-Putten zijn binnen de uitvoeringsagenda van Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden nog geen onderzoeken naar integrale oplossingen gestart. Als dergelijke onderzoeken in de toekomst op de uitvoeringsagenda komen, kunnen nieuwe aandachtsgebieden ontstaan. Daarnaast kan nieuwe kennis over waterveiligheid leiden tot aanvullende aandachtsgebieden. Als hierbij verbinding tussen waterveiligheidsopgaven en overige ruimtelijke opgaven nodig is, kan een gebiedsproces worden ingericht.

MIRT Onderzoek Alblasserwaard-Vijfheerenlanden

Om de waterveiligheid in de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden ook in de toekomst te kunnen blijven garanderen, is het noodzakelijk om de dijken in dit gebied op termijn verder te versterken. Het is duidelijk dat deze nieuwe opgave niet gemakkelijk is. Verhoging of verbreding van dijken is van grote invloed op de woon-, werk- en leefomgeving van bewoners in de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden. Daarom hebben de betrokken partijen besloten om een MIRT Onderzoek te starten naar manieren om de waterveiligheidsopgave te verbinden met de ruimtelijke en economische ontwikkeling in het gebied, zodat de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden ook in de toekomst beschermd is tegen overstromingen. Het onderzoek zoomt vooral in op het dichtbebouwde dijklint aan de zuidrand van het gebied. Het onderzoek richt zich op slimme verbindingen tussen waterveiligheid, het behoud van de cultuurhistorische identiteit, het behouden en versterken van de ruimtelijke kwaliteit en het vergroten van de economische kracht in het gebied.

MIRT Onderzoek Meerlaagsveiligheid Eiland van Dordrecht

Gemeente, waterschap, provincie, veiligheidsregio en Rijk zijn gezamenlijk opdrachtgever van het MIRT Onderzoek Meerlaagsveiligheid Eiland van Dordrecht. Paragraaf 2.2.1, Deltabeslissing Waterveiligheid, beschrijft de stappen die zijn gezet binnen deze en de twee andere pilots met meerlaagsveiligheid. 

Pilot Ruimtelijk Instrumentarium Dijken

Uitgangspunt van de Pilot Ruimtelijk Instrumentarium Dijken is dat in de toekomst dijkversterkingen nodig blijven om ons land te beschermen tegen het water. Deze dijkversterkingen vragen meer ruimte langs de dijken, waar nu soms nog bebouwing is. 

De Pilot Ruimtelijk Instrumentarium Dijken onderzoekt in ieder geval het ruimtelijk en financieel instrumentarium dat de ruimtereserveringen voor deze toekomstbestendige dijkversterkingen mogelijk maakt. Krimpenerwaard is als referentie gekozen en de pilot wordt onder verantwoordelijkheid van het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard uitgevoerd. 

De pilot wordt middels joint fact finding met alle betrokken partijen uitgevoerd. 

Strategische adaptatieagenda buitendijks

In Rijnmond-Drechtsteden zijn vier buitendijkse gebieden geïdentificeerd waar de complexiteit van de waterveiligheid groot is en de kosten van oplossingen hoog zijn: Botlek, historisch havengebied Dordrecht, Noordereiland en Merwe-Vierhavens. In deze gebieden zijn pilotprojecten gestart gericht op de ontwikkeling van een waterveiligheidsplan of -strategie. Daarnaast worden een businesscase voor waterveiligheidsmaatregelen voor buitendijks Feijenoord, een casestudie ‘Crisisbeheersing overstroming’ en een onderzoek naar vergroening van rivieroevers bijdragend aan waterveiligheid (het project Rivier als getijdepark) uitgevoerd. Op basis van de ervaringen met deze projecten stellen alle partijen een Strategische adaptatieagenda buitendijks op en kan mogelijk een adaptatiestrategie worden ontwikkeld voor alle buitendijkse gebieden in de regio. De agenda en de samenwerking zijn erop gericht kennis over buitendijkse waterveiligheid te vergroten en realisatie van maatregelen te bevorderen.

Maeslantkering

Voor de Maeslantkering is een onderzoek in voorbereiding naar de mogelijkheden om op middellange termijn de betrouwbaarheid van de huidige Maeslantkering te verbeteren. Het onderzoek richt zich op het partieel functioneren en het verkleinen van de faalkans van de Maeslantkering. Partieel functioneren betekent dat bij het falen van één wand van de kering, alles is voorbereid om de andere wand te sluiten. Hoewel dit onderdeel vrij technisch van aard is, past het in de keten van voorliggende waterkeringen, dijken en veiligheid binnen de dijkringen. Besluitvorming zal dan ook in relatie tot de andere onderdelen van de keten worden bezien.

Onderzoek Rijn-Maasmonding

Voor Rijnmond-Drechtsteden is het onderzoek naar de optie van de afsluiting van de Rijn-Maasmonding zeezijde als optie voor de langetermijn relevant. Dit betreft de variant met sluizen in de Oude Maas en de Nieuwe Maas ter hoogte van Vlaardingen in combinatie met piekberging in de Oosterschelde. In de komende periode wordt op verzoek van de Tweede Kamer (motie-Geurts) een aanvullend onderzoek uitgevoerd (zie paragraaf 2.2.5, Deltabeslissing Rijn-Maasdelta). 


Samenwerking en meekoppelkansen HWBP Rijnmond-Drechtsteden

Voortzetting van de regionale samenwerking is onder meer terug te zien in de wijze waarop de partijen in de regio Rijnmond-Drechtsteden hebben samengewerkt aan een reactie op de conceptprogrammering van het Hoogwaterbeschermingsprogramma. De reactie van het Gebiedsoverleg Rijnmond-Drechtsteden bevat een uitgebreid advies aan de huidige programmering over de gevonden meekoppelkansen en kansen bij mogelijke toekomstige waterveiligheidsopgaven. De gemeenten waarbinnen de dijkversterkingen langs de Hollandsche IJssel liggen geven aan dat er vooral meekoppelkansen liggen met de bereikbaarheidsopgave.



Veiligheidsplannen

De Minister van Veiligheid en Justitie heeft met alle veiligheidsregio’s nadere afspraken gemaakt over crisisbeheersing en preventieve evacuatie in het project Water en Evacuatie. De veiligheidsregio’s in Rijnmond-Drechtsteden zijn aangesloten bij het project en kunnen zo de uitkomsten ervan benutten voor de aanpak van de opgave in het gebied. Daarnaast werkt de veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond aan een casestudie om nieuwe en bestaande kennis te ontsluiten en te benutten voor grootschalige verbeteringen. De casestudie levert uiteindelijk een feitelijk en beeldend verhaal op dat het ontstaan van een dreigingssituatie tot en met het herstel van een ondergelopen gebied beschrijft en dat verbeteringen, dilemma’s en kansen formuleert, die kunnen leiden tot een verbetering van de crisisbeheersing.


Zoetwatermaatregelen Rijnmond-Drechtsteden

De uitvoering van de zoetwatermaatregelen in de voorkeursstrategie van Rijnmond-Drechtsteden wordt gecoördineerd door het platform Zoetwaterregio West-Nederland. Om de aanvoercapaciteit te vergroten zetten Rijkswaterstaat en de waterschappen in Midden-West-Nederland in op uitbreiding van Kleinschalige Wateraanvoer (KWA+) voor West-Nederland. Dit vergt met name maatregelen in het regionale watersysteem. In het hoofdwatersysteem is aanpassing van de Irenesluizen vereist. Verder zet de regio in op het optimaliseren van de watervoorziening uit het Brielse Meer. 

Zoetwaterregio West-Nederland heeft in oktober 2014 de Startnotitie Voorzieningenniveau bestuurlijk vastgesteld. In de Haarlemmermeer is al een pilot gestart. De regio verkent de kansen en haalbaarheid van andere pilots. Voor de uitvoering van maatregelen voor ‘slim watermanagement’ is onderscheid gemaakt tussen regionale maatregelen en maatregelen in het hoofdwatersysteem. Een programmaplan is in de maak. Verkenningen voor andere deelsystemen in de Rijn-Maasmonding (Nieuwe Waterweg, Nieuwe Maas, Hollandsche IJssel) vinden in 2015 en 2016 plaats.

Klimaatpilot Zoetwaterfabriek Groote Lucht
Het Hoogheemraadschap van Delfland heeft het initiatief genomen voor de Klimaatpilot Zoetwaterfabriek Groote Lucht. De pilot heeft als doel om inzicht te krijgen in de toepasbaarheid van effluent na zuivering, wat op termijn kan bijdragen aan een grotere zelfvoorzienendheid van Delfland. 

  1. Instructie gebruik Deltaprogramma 2016
  2. Deltaprogramma in kaart
  3. Inleidende samenvatting
    1. En nu begint het pas echt
  4. Uitwerking en implementatie deltabeslissingen en voorkeursstrategieën
    1. Verankering deltabeslissingen en voorkeursstrategieën
    2. Implementatie van de deltabeslissingen
      1. Deltabeslissing Waterveiligheid
      2. Deltabeslissing Zoetwater
      3. Deltabeslissing Ruimtelijke adaptatie
      4. Deltabeslissing IJsselmeergebied
      5. Deltabeslissing Rijn-Maasdelta
      6. Beslissing Zand
    3. Voorkeursstrategieën
      1. Voorkeursstrategie IJsselmeergebied
      2. Voorkeursstrategie Rivieren
      3. Voorkeursstrategie Rijnmond-Drechtsteden
      4. Voorkeursstrategie Zuidwestelijke Delta
      5. Voorkeursstrategie Kust
      6. Voorkeursstrategie Waddengebied
      7. Hoge Zandgronden
  5. Deltaplan Waterveiligheid
    1. Inleiding
    2. Voortgang onderzoeken Deltaprogramma 2015
    3. Hoogwaterbeschermingsprogramma
    4. Verkenningen
    5. Planuitwerkingen
    6. Realisatie
    7. Beheer, onderhoud en vervanging
  6. Deltaplan Zoetwater
    1. Programmering en voortgang onderzoeken en maatregelen (2016-2021)
    2. Vooruitblik op toekomstige programmering (>2021)
    3. Voortgang andere relevante lopende projecten
  7. Het Deltafonds: financieel fundament onder het Deltaprogramma
    1. Inleiding
    2. De stand van het Deltafonds
    3. Middelen van andere partners
    4. De financiële opgaven van het Deltaprogramma
  8. Organisatie en aanpak van het Deltaprogramma
    1. Werkwijze Deltaprogramma en vervolgorganisatie
    2. Kennis, markt en innovatie
    3. Internationale samenwerking
    4. De systematiek 'meten, weten, handelen'
  9. Bijlagen
    1. Bijlage 1 - Werkwijze voor de Zoetwaterprogrammering
    2. Bijlage 2 - Geactualiseerde kennis- en onderzoeksagenda Zoetwater
    3. Bijlage 3 - Voortgang afspraken vitale en kwetsbare functies
      1. Bijlage 3.1 - Aanpak nationale vitale en kwetsbare functies
      2. Bijlage 3.2 - Voortgang in het eerste verslagjaar - samenvatting
      3. Bijlage 3.3 - Voortgang per functie
    4. Achtergronddocumenten en downloads
    5. Colofon